Thuế Hộ Kinh Doanh Gồm Những Gì? Cách Tính và Mức Đóng
Khi bắt đầu kinh doanh dưới hình thức hộ cá thể, không ít người gặp khó khăn trong việc tìm hiểu các nghĩa vụ thuế cần thực hiện. Từ việc xác định hộ kinh doanh phải nộp những loại thuế nào, cách tính ra sao cho đến mức đóng cụ thể từng tháng – tất cả đều là những vấn đề quan trọng cần nắm rõ. Nếu bạn đang băn khoăn thuế hộ kinh doanh gồm những gì, cách tính và mức đóng ra sao theo quy định hiện hành, thì bài viết này Văn bản Kế toán sẽ giúp bạn hệ thống lại toàn bộ thông tin một cách dễ hiểu và đầy đủ nhất!
I. Thuế Hộ Kinh Doanh Gồm Những Gì?
Thuế là nghĩa vụ bắt buộc mà mọi hộ kinh doanh phải thực hiện đối với Nhà nước. Tùy theo quy mô, ngành nghề, phương pháp tính thuế mà hộ kinh doanh có thể phải nộp nhiều loại thuế khác nhau. Dưới đây là các sắc thuế chủ yếu mà hộ kinh doanh phải quan tâm:
1. Thuế giá trị gia tăng (GTGT)
Áp dụng theo phương pháp trực tiếp
Hộ kinh doanh cá thể không đủ điều kiện áp dụng phương pháp khấu trừ thường được tính thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp trên doanh thu. Đây là phương pháp phổ biến áp dụng cho đa số hộ kinh doanh nhỏ lẻ, không sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc sử dụng theo lô.
Hộ kinh doanh có doanh thu từ 100 triệu đồng/năm trở lên phải nộp thuế GTGT. Mức thuế GTGT áp dụng là theo tỷ lệ % trên doanh thu, tùy thuộc vào ngành nghề kinh doanh.
2. Thuế thu nhập cá nhân (TNCN)
Hộ kinh doanh có doanh thu từ 100 triệu đồng/năm trở lên phải nộp thuế TNCN (trừ các trường hợp được miễn). Người đại diện hộ kinh doanh là cá nhân cư trú, có thu nhập từ hoạt động sản xuất – kinh doanh.
Giống như thuế GTGT, thuế TNCN với hộ khoán cũng được tính theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu.
Hộ kinh doanh có doanh thu dưới 100 triệu đồng/năm được miễn thuế GTGT và TNCN. Các hộ kinh doanh bị ảnh hưởng bởi thiên tai, dịch bệnh có thể được giảm thuế theo quy định.
3. Lệ phí môn bài
Đây là mức lệ phí theo doanh thu năm. Lệ phí môn bài được tính theo mức doanh thu của năm trước liền kề cụ thể như sau:
- Doanh thu trên 500 triệu đồng: 1.000.000 đồng
- Doanh thu trên 300 đến 500 triệu: 500.000 đồng
- Doanh thu trên 100 đến 300 triệu: 300.000 đồng
- Doanh thu dưới 100 triệu: Miễn lệ phí
Các trường hợp được miễn lệ phí môn bài:
- Hộ kinh doanh mới thành lập trong năm đầu tiên (tính từ ngày cấp ĐKKD).
- Hộ có doanh thu dưới 100 triệu đồng/năm.
- Một số trường hợp đặc biệt theo Nghị định 139/2016/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định 22/2020/NĐ-CP).
Thời hạn nộp lệ phí: Chậm nhất ngày 30/01 hằng năm (trừ trường hợp mới thành lập thì nộp trong vòng 30 ngày kể từ ngày được cấp đăng ký kinh doanh).
4. Các khoản khác (nếu có)
Phí bảo vệ môi trường, phí sử dụng đường bộ
Đối với ngành nghề đặc thù như sản xuất, khai thác tài nguyên, vận tải hàng hóa bằng đường bộ,… có thể phải nộp thêm các khoản phí như:
- Phí bảo vệ môi trường với hoạt động xả thải.
- Phí sử dụng đường bộ nếu sử dụng phương tiện vận tải.
- Các khoản nộp thay, nộp hộ
Trong một số trường hợp, hộ kinh doanh có thể thực hiện nộp thay thuế TNCN cho người lao động thời vụ, hoặc các khoản khấu trừ khác nếu chi trả thu nhập từ 2 triệu đồng/lần trở lên (theo Thông tư 40/2021/TT-BTC và Thông tư 111/2013/TT-BTC).
Các khoản phí hoặc thuế đặc thù phát sinh từ hợp đồng thuê mặt bằng, hợp đồng quảng cáo, nếu có nội dung quy định nghĩa vụ nộp thay.
II. Cách Tính Thuế Cho Hộ Kinh Doanh
1. Hộ kinh doanh theo phương pháp khoán
a. Cách xác định doanh thu khoán
Doanh thu khoán là doanh thu do Chi cục Thuế xác định trước dựa trên:
- Quy mô, ngành nghề kinh doanh của hộ.
- Số lượng khách hàng, mặt bằng kinh doanh, thời gian hoạt động.
- Tham khảo ý kiến của tổ dân phố, UBND xã/phường, kết hợp khảo sát thực tế.
Hộ không cần phải kê khai hàng tháng mà chỉ đóng mức thuế cố định theo tháng/quý.
b. Mức thuế khoán theo từng lĩnh vực ngành nghề
Gồm 2 loại thuế chính:
- Thuế GTGT (theo tỷ lệ trên doanh thu).
- Thuế TNCN (cũng theo tỷ lệ doanh thu).
| Ngành nghề | Tỷ lệ thuế GTGT | Tỷ lệ thuế TNCN |
| Phân phối, cung cấp hàng hóa | 1% | 0,5% |
| Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu | 5% | 2-5% |
| Sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa, xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu | 3% | 1,5% |
| Hoạt động khác | 2% | 1% |
2. Hộ kinh doanh theo phương pháp kê khai
a. Khi nào phải chuyển sang kê khai?
Theo Thông tư 40/2021/TT-BTC, hộ kinh doanh phải kê khai khi:
- Doanh thu > 100 triệu đồng/năm và không thuộc đối tượng khoán.
- Hộ kinh doanh theo hình thức địa điểm cố định, có mở rộng quy mô hoặc hoạt động không ổn định, khó xác định thu nhập khoán.
- Trường hợp tự nguyện đăng ký kê khai thuế theo từng lần phát sinh để được khấu trừ đầu vào, đặc biệt nếu muốn xuất hóa đơn VAT.
Nhưng từ 01/01/2026 hộ khoán sẽ bị xóa bỏ và tất cả các hộ sẽ chuyển sang hình thức kê khai. Còn hiện tại chưa phải trong trường hợp bắt buộc ngay từ 1/6 thì bạn có thể thực hiện vào các tháng gần cuối năm.
b. Cách lập tờ khai và nộp thuế
Hộ kinh doanh phải tự kê khai doanh thu và nộp thuế theo từng tháng hoặc quý (tùy quy mô).
Sử dụng tờ khai 01/CNKD (nộp tại cơ quan thuế hoặc trên cổng thuế điện tử).
Sau khi kê khai, hệ thống sẽ tự tính số thuế phải nộp theo tỷ lệ quy định.
Một số trường hợp phát sinh lệ phí môn bài và thuế môi trường (nếu kinh doanh xăng dầu…).
c. Trường hợp bắt buộc kê khai theo Thông tư 40/2021/TT-BTC
Cụ thể theo Điều 3 Thông tư 40:
- Hộ Kinh doanh có quy mô lớn, sử dụng thường xuyên từ 10 lao động trở lên.
- Kinh doanh trong lĩnh vực có rủi ro cao về thuế (như đồ điện tử, nhà hàng lớn, vận tải quy mô…).
- Có nhiều địa điểm kinh doanh, phát sinh nghĩa vụ thuế phức tạp.
Yêu cầu xuất hóa đơn nhiều lần, phục vụ đối tác là công ty → bắt buộc phải kê khai để xuất hóa đơn hợp lệ.
3. Hộ kinh doanh sử dụng hóa đơn điện tử
Căn cứ Nghị định 123/2020/NĐ-CP và Thông tư 78/2021/TT-BTC, từ 01/7/2022, mọi hộ kinh doanh nếu có nhu cầu xuất hóa đơn đều phải sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế.
Đặc biệt, theo Nghị quyết 68/NQ-CP ngày 18/5/2024: Từ ngày 01/6/2025, hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên phải sử dụng hóa đơn điện tử khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ.
Hộ kinh doanh có thể:
- Đăng ký phát hành hóa đơn điện tử nếu có mã số thuế và tài khoản thuế điện tử.
- Hoặc đề nghị cơ quan thuế cấp từng hóa đơn điện tử lẻ có mã trong trường hợp phát sinh giao dịch không thường xuyên.
- Nếu không sử dụng hóa đơn điện tử, bên mua không được khấu trừ thuế GTGT, không được tính chi phí hợp lý, làm giảm khả năng hợp tác với các doanh nghiệp, tổ chức lớn.
III. Một Số Lưu Ý Khi Nộp Thuế Hộ Kinh Doanh
1. Hồ sơ cần chuẩn bị
Tùy vào hình thức kê khai (khoán hay kê khai theo doanh thu), hồ sơ nộp thuế hộ kinh doanh sẽ khác nhau:
a. Đối với hộ kinh doanh nộp theo phương pháp khoán:
– Thông báo thuế khoán do Chi cục Thuế gửi hàng năm (theo tháng hoặc quý).
– Giấy nộp tiền vào ngân sách nhà nước qua kho bạc hoặc ngân hàng.
– Tờ khai lệ phí môn bài (năm đầu tiên hoặc khi có thay đổi quy mô doanh thu).
– Giấy đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử (nếu có nhu cầu xuất hóa đơn).
b. Đối với hộ kinh doanh kê khai theo doanh thu thực tế:
– Tờ khai thuế theo mẫu 01/CNKD (kê khai thuế GTGT và TNCN).
– Tờ khai lệ phí môn bài (mẫu 01/MBAI nếu là năm đầu hoặc thay đổi quy mô).
– Hóa đơn đầu ra (nếu có), phục vụ việc kê khai doanh thu.
– Giấy tờ chứng minh chi phí (nếu đề nghị điều chỉnh doanh thu).
2. Thời hạn nộp thuế
| Loại thuế/lệ phí | Thời hạn nộp |
| Thuế GTGT và TNCN (kê khai) | Chậm nhất 30 ngày sau quý kết thúc |
| Thuế khoán | Theo thông báo của Chi cục Thuế (thường nộp hàng quý/tháng) |
| Lệ phí môn bài | Chậm nhất 30/01 hằng năm (nếu không được miễn) |
| Tờ khai phát sinh hóa đơn lẻ | Nộp trước khi xuất hóa đơn điện tử |
Nếu đăng ký thuế lần đầu năm mới thành lập, lệ phí môn bài có thể được miễn trong năm đầu nếu nộp tờ khai đúng hạn.
3. Cách kê khai online trên Cổng Thuế điện tử / Etax Mobile
a. Kê khai qua Cổng Thuế điện tử
1. Truy cập website → Chọn “Đăng nhập” với MST và mật khẩu đã đăng ký.
2. Vào mục “Kê khai thuế” → Chọn biểu mẫu:
01/CNKD (thuế GTGT & TNCN theo kê khai)
01/MBAI (lệ phí môn bài)
3. Nhập đầy đủ thông tin doanh thu, ngành nghề, mã tiểu mục.
4. Ký số (nếu có) hoặc xác nhận mã OTP gửi qua SMS.
5. Nộp tờ khai và thực hiện nộp thuế online qua ngân hàng liên kết.
b. Kê khai và nộp thuế qua ứng dụng eTax Mobile
- Tải ứng dụng eTax Mobile từ App Store hoặc CH Play.
- Đăng nhập bằng mã số thuế cá nhân/hộ kinh doanh.
- Chọn mục “Kê khai thuế” hoặc “Nộp thuế”.
- Điền doanh thu, chọn ngành nghề, kiểm tra mức thuế.
- Thanh toán trực tiếp qua Internet Banking (MB, Vietcombank, BIDV, Agribank…).
Ứng dụng hỗ trợ tra cứu nghĩa vụ thuế, lệ phí còn phải nộp, tránh sót hạn.
4. Rủi ro nếu không nộp đúng hạn hoặc kê khai sai
| Rủi ro | Chi tiết và hậu quả |
| Phạt chậm nộp thuế | Mức phạt lãi suất 0,03%/ngày trên số tiền chậm nộp (theo Điều 59 Luật Quản lý thuế) |
| Phạt khai sai doanh thu, trốn thuế | Phạt từ 1 đến 3 lần số tiền trốn thuế, tùy mức độ vi phạm (Điều 17 Nghị định 125/2020/NĐ-CP) |
| Bị ấn định thuế | Nếu không kê khai hoặc kê khai sai, cơ quan thuế có quyền ấn định mức thuế cao hơn thực tế |
| Không được cấp hóa đơn điện tử | Nếu chưa đăng ký thuế đúng hạn, không được cấp mã xuất hóa đơn từ CQT |
| Ảnh hưởng đến đăng ký kinh doanh, thanh lý | Vi phạm có thể dẫn đến bị thu hồi mã số thuế, không được cấp giấy phép kinh doanh lại |
Ảnh hưởng đến đăng ký kinh doanh, thanh lý Vi phạm có thể dẫn đến bị thu hồi mã số thuế, không được cấp giấy phép kinh doanh lại
Khuyến nghị cho hộ kinh doanh:
- Luôn kê khai đúng hạn, kể cả khi không phát sinh doanh thu.
- Sử dụng cổng thuế điện tử/eTax Mobile để tra cứu nhanh các khoản thuế còn nợ hoặc đã nộp.
- Lưu giữ chứng từ kê khai và nộp thuế trong vòng 10 năm để phục vụ thanh kiểm tra thuế.
- Nếu khó khăn trong kê khai, nên thuê dịch vụ kế toán thuế hộ kinh doanh để tránh sai sót.
Trên đây là toàn bộ thông tin giải đáp cho câu hỏi “Thuế Hộ Kinh Doanh Gồm Những Gì? Cách Tính và Mức Đóng”, giúp bạn hiểu rõ hơn về các loại thuế phải nộp, cách xác định doanh thu tính thuế, và mức thuế khoán theo quy định mới nhất. Dù hoạt động kinh doanh ở quy mô nhỏ hay lớn, việc tuân thủ chính sách thuế là yếu tố bắt buộc để tránh các rủi ro pháp lý và đảm bảo hoạt động bền vững.
Nếu bạn còn băn khoăn về thủ tục kê khai thuế hoặc cần hỗ trợ lên sổ sách, đừng ngần ngại tìm đến các đơn vị tư vấn uy tín để được hướng dẫn cụ thể.
>>> Xem thêm: Giáo Viên Có Nên Đăng Ký Hộ Kinh Doanh Khi Dạy Thêm?
